Komu przysługuje świadczenie rodzicielskie
Świadczenie rodzicielskie przysługuje:
- matce albo ojcu dziecka;
- opiekunowi faktycznemu dziecka, w przypadku objęcia opieką dziecka do ukończenia przez nie 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia przez nie 10. roku życia;
- rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, w przypadku objęcia opieką dziecka do ukończenia przez nie 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia przez nie 10. roku życia;
- osobie, która przysposobiła dziecko, w przypadku objęcia opieką dziecka do ukończenia przez nie 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia przez nie 10. roku życia.
Wydłużenie okresu pobierania świadczenia
Od 19 marca 2025 roku obowiązują przepisy wprowadzające dodatkowe uprawnienia dla rodziców dzieci przedwcześnie urodzonych i hospitalizowanych. Rodzice spełniający określone warunki mogą wydłużyć okres pobierania świadczenia rodzicielskiego odpowiednio do 8 albo 15 tygodni.
W przypadku urodzenia dziecka:
- przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży lub z masą urodzeniową nie większą niż 1000 g okres przysługiwania świadczenia rodzicielskiego wydłuża się o tydzień za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu, do upływu 15. tygodnia po porodzie;
- po ukończeniu 28. tygodnia ciąży i przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży oraz z masą urodzeniową większą niż 1000 g okres przysługiwania świadczenia rodzicielskiego wydłuża się o tydzień za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu, do upływu 8. tygodnia po porodzie;
- po ukończeniu 37. tygodnia ciąży, jeżeli pobyt dziecka w szpitalu po porodzie trwał co najmniej dwa kolejne dni, a pierwszy z tych dni przypadał od 5. do 28. dnia po porodzie, okres przysługiwania świadczenia rodzicielskiego wydłuża się o tydzień za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu od 5. dnia do upływu 8. tygodnia po porodzie.
Wydłużenie okresu pobierania świadczenia rodzicielskiego potwierdza się na podstawie zaświadczenia wydanego przez szpital, w którym przebywało dziecko. Zaświadczenie powinno zawierać informacje o urodzeniu dziecka oraz okresie jego pobytu w szpitalu.
W przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu uwzględnia się masę dziecka o najniższej masie urodzeniowej oraz okres pobytu w szpitalu dziecka najdłużej hospitalizowanego.
Świadczenie rodzicielskie dla ojca dziecka
Świadczenie rodzicielskie przysługuje ojcu dziecka w przypadku:
- skrócenia okresu pobierania świadczenia rodzicielskiego na wniosek matki dziecka, po wykorzystaniu przez nią świadczenia za okres co najmniej 14 tygodni od dnia urodzenia dziecka;
- śmierci matki dziecka;
- porzucenia dziecka przez matkę.
Okres przysługiwania świadczenia rodzicielskiego
- 52 tygodnie – w przypadku urodzenia jednego dziecka podczas jednego porodu, przysposobienia jednego dziecka lub objęcia opieką jednego dziecka;
- 65 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci podczas jednego porodu, przysposobienia dwojga dzieci lub objęcia opieką dwojga dzieci;
- 67 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci podczas jednego porodu, przysposobienia trojga dzieci lub objęcia opieką trojga dzieci;
- 69 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci podczas jednego porodu, przysposobienia czworga dzieci lub objęcia opieką czworga dzieci;
- 71 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga lub większej liczby dzieci podczas jednego porodu, przysposobienia pięciorga lub większej liczby dzieci albo objęcia opieką pięciorga lub większej liczby dzieci.
Od kiedy przysługuje świadczenie rodzicielskie
Świadczenie rodzicielskie przysługuje od dnia:
- porodu – w przypadku matki albo ojca dziecka;
- objęcia dziecka opieką – w przypadku opiekuna faktycznego lub rodziny zastępczej, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku odroczenia obowiązku szkolnego – do ukończenia przez dziecko 10. roku życia;
- przysposobienia dziecka – w przypadku osoby, która przysposobiła dziecko, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku odroczenia obowiązku szkolnego – do ukończenia przez dziecko 10. roku życia.
Osoby bezrobotne pobierające zasiłek dla bezrobotnych
W przypadku urodzenia dziecka przez kobietę pobierającą zasiłek dla bezrobotnych w okresie określonym w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w ciągu miesiąca po jego zakończeniu albo w okresie przedłużenia zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, świadczenie rodzicielskie przysługuje jednemu z rodziców.
Świadczenie wypłacane jest w wysokości różnicy między kwotą świadczenia rodzicielskiego a kwotą zasiłku dla bezrobotnych pobieranego przez kobietę, pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Wysokość świadczenia rodzicielskiego
Świadczenie rodzicielskie przysługuje w wysokości 1000 zł miesięcznie.
Kwotę świadczenia przysługującą za niepełny miesiąc ustala się przez podzielenie miesięcznej kwoty świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w danym miesiącu, a następnie pomnożenie otrzymanej kwoty przez liczbę dni, za które świadczenie przysługuje. Wynik zaokrągla się do 10 groszy w górę.
Zasady przyznawania świadczenia
Osobie uprawnionej przysługuje:
- w tym samym czasie jedno świadczenie rodzicielskie, bez względu na liczbę wychowywanych dzieci;
- jedno świadczenie rodzicielskie w związku z wychowywaniem tego samego dziecka.
Komu nie przysługuje świadczenie rodzicielskie
Świadczenie rodzicielskie nie przysługuje:
- jeżeli co najmniej jeden z rodziców dziecka lub inna uprawniona osoba otrzymuje zasiłek macierzyński albo uposażenie za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub urlopu rodzicielskiego;
- jeżeli dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej, z wyjątkiem osób uprawnionych do świadczenia z tytułu sprawowania pieczy zastępczej;
- jeżeli rodzic dziecka lub inna osoba uprawniona nie sprawuje albo zaprzestała sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, w tym z powodu zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej uniemożliwiającej sprawowanie tej opieki;
- jeżeli w związku z wychowywaniem lub opieką nad tym samym dzieckiem zostało już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna;
- jeżeli osobie uprawnionej przysługuje za granicą świadczenie o podobnym charakterze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1208, z późn. zm.).
Wnioski
Informacje i wzór wniosku dotyczącego świadczenia rodzicielskiego (otwiera się w nowej karcie)