Dodatki Mieszkaniowe

Dodatki mieszkaniowe, jako zadanie własne gminy, od 1 lipca 2007 roku wypłacane są przez Ośrodek Pomocy Społecznej, obecnie Centrum Usług Społecznych w Swarzędzu. Przyznanie tej formy pomocy materialnej zależy od miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego oraz powierzchni zajmowanego lokalu.

Komu przysługuje dodatek mieszkaniowy

Dodatek mieszkaniowy przysługuje:

• najemcom lub podnajemcom lokali mieszkalnych, mieszkającym w tych lokalach;
• osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego;
• osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność oraz właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych;
• innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem;
• osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo najem socjalny lokalu.

Dodatek mieszkaniowy przysługuje w związku z zamieszkiwaniem w jednym lokalu mieszkalnym albo zajmowaniem jednego lokalu mieszkalnego. Może przysługiwać na podstawie więcej niż jednego tytułu prawnego spośród wymienionych powyżej.

Komu nie przysługuje dodatek mieszkaniowy

Dodatek mieszkaniowy nie przysługuje osobom przebywającym w:

• domu pomocy społecznej;
• młodzieżowym ośrodku wychowawczym;
• schronisku dla nieletnich;
• zakładzie poprawczym;
• zakładzie karnym;
• szkole, w tym w szkole wojskowej.

Dotyczy to sytuacji, w których wymienione instytucje zapewniają nieodpłatne, pełne i całodobowe utrzymanie.

Warunki przyznania dodatku mieszkaniowego

1. Odpowiedni dochód gospodarstwa domowego

Przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo:

• prowadzone przez osobę ubiegającą się o przyznanie dodatku mieszkaniowego, samodzielnie zajmującą lokal mieszkalny;
• prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby.

Do członków gospodarstwa domowego nie wlicza się osób przebywających w instytucjach zapewniających nieodpłatne, całodobowe utrzymanie.

Dodatek mieszkaniowy przysługuje, jeżeli w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekroczył:

• 40% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarstwie jednoosobowym, czyli 3561,42 zł;
• 30% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarstwie wieloosobowym, czyli 2671,07 zł.

Przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się kwotę przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej obowiązującą w dniu złożenia wniosku, ostatnio ogłoszoną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Dochód

Za dochód uważa się dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1208).

Za dochód uważa się:

1. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne;
2. dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne;
3. inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym:
   • renty określone w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin;
   • renty wypłacone osobom represjonowanym i członkom ich rodzin, przyznane na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin;
   • świadczenie pieniężne, dodatek kompensacyjny oraz ryczałt energetyczny określone w przepisach o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych;
   • dodatek kombatancki, ryczałt energetyczny i dodatek kompensacyjny określone w przepisach o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego;
   • świadczenie pieniężne określone w przepisach o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę Niemiecką lub Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich;
   • ryczałt energetyczny, emerytury i renty otrzymywane przez osoby, które utraciły wzrok w wyniku działań wojennych w latach 1939–1945 lub eksplozji pozostałych po tej wojnie niewypałów i niewybuchów;
   • renty inwalidzkie z tytułu inwalidztwa wojennego, kwoty zaopatrzenia otrzymywane przez ofiary wojny oraz członków ich rodzin, a także renty wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało w związku z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej w latach 1939–1945, otrzymywane z zagranicy;
   • zasiłki chorobowe określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych;
   • środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych;
   • należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i przebywających czasowo za granicą, w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju;
   • należności pieniężne wypłacone policjantom, żołnierzom, celnikom i pracownikom jednostek wojskowych i policyjnych użytych poza granicami państwa, a także osobom pełniącym funkcje obserwatorów w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych;
   • należności pieniężne ze stosunku służbowego otrzymywane podczas służby kandydackiej przez funkcjonariuszy Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Służby Więziennej;
   • dochody członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych z tytułu członkostwa w tych spółdzielniach, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne;
   • alimenty na rzecz dzieci;
   • stypendia doktoranckie, stypendia sportowe oraz inne stypendia o charakterze socjalnym przyznane uczniom lub studentom;
   • kwoty diet nieopodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich;
   • należności pieniężne otrzymywane z tytułu wynajmu pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych położonych na terenach wiejskich w gospodarstwie rolnym osobom przebywającym na wypoczynku oraz należności uzyskane z tytułu wyżywienia tych osób;
   • dodatki za tajne nauczanie określone w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 roku – Karta Nauczyciela;
   • dochody uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej na podstawie zezwolenia na terenie specjalnej strefy ekonomicznej;
   • ekwiwalenty pieniężne za deputaty węglowe określone w przepisach o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”;
   • ekwiwalenty z tytułu prawa do bezpłatnego węgla określone w przepisach o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003–2006;
   • świadczenia określone w przepisach o wykonywaniu mandatu posła i senatora;
   • dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego;
   • dochody uzyskiwane poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszone odpowiednio o zapłacone za granicą: podatek dochodowy oraz składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i zdrowotne;
   • renty określone w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich;
   • zaliczka alimentacyjna określona w przepisach o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej;
   • świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów;
   • pomoc materialna o charakterze socjalnym określona w przepisach o systemie oświaty oraz świadczenia określone w przepisach ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce;
   • kwoty otrzymane na podstawie art. 27f ust. 8–10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych;
   • świadczenie pieniężne określone w ustawie z dnia 20 marca 2015 roku o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych;
   • świadczenie rodzicielskie;
   • zasiłek macierzyński określony w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników;
   • stypendia dla bezrobotnych finansowane ze środków Unii Europejskiej lub Funduszu Pracy, niezależnie od podmiotu, który je wypłaca;
   • przychody wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne;
   • przychody wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 152 lit. a, b i d, pkt 153 lit. a, b i d oraz pkt 154 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zakresie określonym w tych przepisach, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne;
   • przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 152 lit. c, pkt 153 lit. c oraz pkt 154 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne;
   • dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, ustalone na podstawie oświadczenia dotyczącego każdego członka rodziny.

Dodatkowe informacje dotyczące dochodu

Nie uwzględnia się dochodu osoby, która przed dniem złożenia wniosku:

• przebywała w instytucji zapewniającej nieodpłatne, pełne i całodobowe utrzymanie;
• wyprowadziła się z gospodarstwa domowego;
• zmarła.

W przypadku posiadania tytułu prawnego do gospodarstwa rolnego dochód z tego gospodarstwa ustala się na podstawie powierzchni gruntów w hektarach przeliczeniowych oraz wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z jednego hektara przeliczeniowego, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym.

Wysokość dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych ustala się na podstawie oświadczenia wnioskodawcy lub zaświadczenia wydanego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego.

W przypadku działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 listopada 1998 roku o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne przyjmuje się dochód miesięczny w wysokości jednej dwunastej dochodu ogłaszanego corocznie przez ministra właściwego do spraw rodziny.

2. Odpowiednia powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu

Normatywna, określona w ustawie, powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego wynosi:

• 35 m² dla jednej osoby;
• 40 m² dla dwóch osób;
• 45 m² dla trzech osób;
• 55 m² dla czterech osób;
• 65 m² dla pięciu osób;
• 70 m² dla sześciu osób.

Dodatkowo:

• jeżeli w lokalu mieszka więcej niż sześć osób, dla każdej kolejnej osoby powierzchnię normatywną zwiększa się o 5 m²;
• jeżeli w lokalu mieszka osoba z niepełnosprawnością poruszająca się na wózku lub osoba, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, powierzchnię normatywną zwiększa się o 15 m². Wymagane jest orzeczenie o niepełnosprawności oraz odpowiednie zaświadczenie lekarskie lub opinia biegłego.

Dodatek mieszkaniowy przysługuje, jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu nie przekracza powierzchni normatywnej o więcej niż:

• 30% albo
• 50% – pod warunkiem że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%.

3. Udokumentowanie wydatków na zajmowany lokal

Do wydatków ponoszonych na utrzymanie lokalu zalicza się:

• czynsz;
• opłaty za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego, w tym opłaty za energię cieplną, wodę oraz odbiór nieczystości stałych i płynnych;
• opłaty eksploatacyjne w spółdzielni mieszkaniowej;
• zaliczki płacone przez właścicieli lokali mieszkalnych na pokrycie kosztów związanych z nieruchomością wspólną;
• świadczenia związane z eksploatacją domu jednorodzinnego;
• inne wydatki wynikające z odrębnych przepisów.

Do wydatków na utrzymanie lokalu nie zalicza się kosztów:

• ubezpieczeń;
• podatku od nieruchomości;
• opłat za użytkowanie wieczyste gruntów;
• gazu przewodowego;
• energii elektrycznej dostarczanej do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego na cele bytowe.

Jeżeli wnioskodawca zajmuje część lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, przy ustalaniu wydatków uwzględnia się wyłącznie wydatki przypadające na zajmowaną część lokalu lub domu.

Wydatki naliczane i ponoszone za okres dłuższy niż jeden miesiąc, w tym rozliczenia kwartalne, półroczne lub roczne, przelicza się na okresy miesięczne.

Ryczałt na zakup opału

Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą z zewnętrznego źródła energię cieplną do celów ogrzewania, ciepłą wodę lub gaz przewodowy, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału. Ryczałt stanowi część dodatku mieszkaniowego.